راهنمای استفاده از دستورهای apt در لینوکس

چنانچه از کاربران توزیع‌های لینوکسی مبتنی بر دبیان مانند اوبونتو، لینوکس مینت، آرک لینوکس، المنتری و … باشید یقیناً به منظور نصب برنامه‌های لینوکسی خود با دستورهای apt مواجه شده‌اید. از نسخه ۱۶٫۰۴ اوبونتو که در نیمه ابتدایی سال ۲۰۱۶ میلادی منتشر شد، تا به امروز رشد گسترده و تمرکز ویژه‌ای در استفاده از دستورهای apt به منظور نصب برنامه‌های لینوکسی دیده شده است. همین امر سبب می‌شود تا نگاهی دقیقتر به این دستور بیاندازیم. در این نوشته سعی بر آن دارم تا راهنمای استفاده از دستورهای apt در لینوکس را گردآوری کنم.

دستورهای apt

دستورهای apt چه هستند؟

همانطور که می‌دانید توزیع‌های لینوکسی مبتنی بر دبیان، از سیستم پکیجینگ dpkg استفاده می‌کنند. سیستم پکیجینگ یک راه سریع و آسان برای آماده‌سازی نرم افزارها جهت نصب می‌باشد. در واقع به کاربر این توانایی را می‌دهد تا بدون نیاز به ساختن (build) نرم افزار از سورس اولیه، اقدام به نصب آن کند.

ابزارهای APT که مخفف واژه Advanced Package Tool هستند، مجموعه‌ای از دستورات هستند که ارتباط با سیستم پکیجینگ را فراهم می‌کنند. اگرچه در توزیع‌های مبتنی بر دبیان، دستور dpkg این کار را از قبل انجام می‌داده اما می‌توان گفت ابزارهای APT انعطاف پذیری بیشتری دارند.

البته باید خاطر نشان کرد که در کنار دستورهای apt دستور قدیمی تر apt-get نیز برای ارتباط با ابزار APT وجود دارد. اگرچه apt-get نسبت به apt همچنان پر استفاده‌تر است اما روند محبوبیت apt به مراتب بیشتر از apt-get می‌باشد. علی ایحال در نوشتار دیگری تحت عنوان راهنمای استفاده از دستورات apt-get در لینوکس به شرح و بررسی دستورهای apt-get می‌پردازم.

انواع دستورهای apt

همانطور که در بالا توضیح داده شد، دستورهای apt مجموعه ای از دستورهای ترمینال لینوکس هستند که برای نصب، به روز رسانی و حذف نرم افزارهای لینوکسی به کار گرفته می شوند. در ادامه به صورت تفصیلی هر کدام از این کاربردها را مرور خواهیم کرد.

الف) به روز رسانی دیتابیس پکیج ها

هنگامی که می خواهید اقدام به نصب به روز رسانی ها کنید، ابتدا می بایست کتابخانه یا مخزن نرم افزاری مربوطه را به روز رسانی کنید. در واقع طی این مرحله، سیستم عامل به کتابخانه ها یا مخازن نرم افزاری متصل شده و نسخه نرم افزار موجود را با آخرین نسخه منتشر شده آن بررسی می کند. چنانچه نسخه جدیدتری را پیدا کند، پیامی مبنی بر نصب نسخه جدید نمایش می دهد. جهت به روز رسانی دیتابیس پکیج های نرم افزاری از دستور زیر استفاده می شود:

پس از اجرای این دستور، ترمینال لینوکس اقدام به بررسی می کند و روبروی هر کتابخانه نرم افزاری عباراتی نظیر Hit و Get و Ign می نویسد. عبارت Hit یعنی کتابخانه مربوطه بررسی شد و نیازمند به روز رسانی نمی باشد. عبارت Get به معنای آن است که برخی از نرم افزارهای موجود در این کتابخانه نیازمند به روز رسانی هستند که در مرحله بعد (قسمت ب) به روز رسانی خواهند شد. عبارت Ign نیز به معنای نادیده گرفته شدن است. یعنی یا آن کتابخانه نرم افزاری به قدری تازه است که نیازی به بررسی ندارد یا این که به هنگام ارتباط با کتابخانه نرم افزاری خطایی رخ داده و نتوانسته اطلاعات آن را دریافت کند.

ب) به روز رسانی پکیج های نصب شده

پس از انجام مرحله قبل (قسمت الف) هم اکنون نوبت آن است که اقدام به دانلود و نصب آخرین نسخه پکیج های نرم افزاری خود نمایید. جهت انجام این کار، ساده ترین روش استفاده از دستور upgrade است:

همچنین می توانید با استفاده از دستور زیر، کلیه به روز رسانی های لازم سیستم عامل را انجام دهید:

با استفاده از این دستور، نه تنها کلیه پکیج های نرم افزاری شما به روز رسانی می شوند بلکه اگر لازم باشد که پکیجی جهت به روز رسانی حذف شود، این اقدام نیز انجام خواهد شد.

علاوه بر این می توانید مراحل فوق را در یک خط فرمان با بهره گیری از && انجام دهید:

ج) نصب پکیج های جدید

جهت نصب پکیج های نرم افزاری جدید، چنانچه نام آن را می دانید، می توانید از دستور install استفاده کنید. به عنوان مثال اگر بخواهید نرم افزار mplayer را نصب کنید کافیست در خط فرمان ترمینال تایپ کنید:

د) نصب چندین پکیج جدید به صورت همزمان

یکی از ویژگی های خوب دستور install آن است که می توانید چندین پکیج نرم افزاری را با تایپ دستور در یک خط نصب کنید:

به جای عبارت های <package_1> و … نام پکیج های نرم افزاری دلخواه را تایپ کنید.

ه) نصب نسخه خاصی از یک پکیج

به صورت پیشفرض، هنگام استفاده از دستور install آخرین نسخه منتشر شده پکیج نرم افزاری دانلود و نصب خواهد شد. چنانچه تمایل دارید نسخه خاصی از پکیج نرم افزاری را نصب کنید کافیست شماره نسخه مربوطه را با قالب زیر معین کنید:

عبارت های <package_name> و <version_number> را به ترتیب با نام و شماره نسخه دلخواه جایگزین نمایید.

و) حذف پکیج های نصب شده

به منظور حذف پکیج های نرم افزاری که هم اکنون بر روی سیستم عامل شما نصب شده اند کافیست از دستور remove استفاده کنید:

علاوه بر دستور فوق، می توان از purge نیز جهت حذف پکیج های نرم افزاری اقدام کرد:

دستور remove صرفاً فایل های باینری پکیج نرم افزاری را حذف می کند ولی ضمائم آن (فایل های تنظیمات و پیش نیازهای نصب) باقی می مانند. اگر از دستور remove برای حذف یک پکیج نرم افزاری استفاده کنید، به محض نصب مجدد، همان تنظیمات قبلی پابرجا خواهند بود. اما دستور purge به صورت کامل هر چیزی که با آن پکیج نرم افزاری مرتبط باشد را حذف خواهد کرد. استفاده از دستور purge زمانی مفید است که شما با تنظیمات یک نرم افزار دچار مشکل شده اید و قادر به بازنشانی آن به حالت اولیه نیستید.

ز) جستجوی پکیج ها

همانطور که در قسمت ج اشاره شد، برای نصب پکیج های نرم افزاری باید نام آنها را تایپ کنیم. اگر نام یک پکیج نرم افزاری را فراموش کرده اید با جستجوی بخشی از نام آن می توانید نام دقیق پکیج نرم افزاری را پیدا کنید. کافیست به جای عبارت <search term> کلمه مدنظر را تایپ کنید:

ح) ایجاد فهرست از پکیج ها

با بهره گیری از دستور list و آرگومان های آن می توانید فهرست های متنوعی از پکیج های نرم افزاری خود ایجاد کنید. به عنوان مثال، جهت مشاهده کلیه پکیج های نرم افزاری قابل به روز رسانی دستور زیر را تایپ کنید:

همچنین دستور زیر، فهرست کاملی از کلیه پکیج های نرم افزاری نصب شده بر روی سیستم عامل را نمایش خواهد داد:

ط) حذف برنامه های جانبی

به هنگام نصب پکیج های نرم افزاری، گاهاً برخی نرم افزارها و کتابخانه های جانبی پیش نیاز نصب، بر روی سیستم نصب می شوند که پس از نصب به آنها نیازی نخواهید داشت. با استفاده از دستور زیر می توانید این برنامه های جانبی را پاکسازی کنید:

به این ترتیب با کاربردی ترین دستورهای apt آشنا شدیم. چنانچه سوال یا مشکلی در خصوص استفاده از این دستورها داشتید در قسمت دیدگاه ها با من در میان بگذارید.

برچسب ها: ، ، ، ، ، ، ، ،

1 دیدگاه On راهنمای استفاده از دستورهای apt در لینوکس

ارسال دیدگاه:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود.