مغالطه بهترین شش لول بند تگزاس

در نوشته قبل با تعریف مغالطه و انواع کلی آن آشنا شدیم. از این به بعد سعی می کنم به تدریج، چندین نوع مغالطه که برای خود اسم و رسمی دارند را خدمت شما معرفی کنم. در این نوشته، سراغ مغالطه بهترین شش لول بند تگزاس یا Texas Sharpshooter Fallacy می رویم.

مغالطه بهترین شش لول بند تگزاس

شرح و بیان مغالطه:

بهترین شش لول بند تگزاس یک مغالطه ناساختاری است که در آن تفاوت های مقدمات گزاره نادیده گرفته می شوند و بر روی تشابه ها پافشاری می گردد. به عبارت دیگر، این مغالطه وقتی صورت می گیرد که فرد، بخش عمده ای از اطلاعاتی که به سود او نیست را نادیده گرفته و فقط بر آنهایی که عقیده او را ثابت می کند، تمرکز می کند. در این حالت، مغالطه گر اطلاعات را فیلتر می کند و فقط آنهایی که به نفعش است را می پذیرد یا ارائه می دهد.

ریشه نام مغالطه:

ریشه نام این مغالطه بر اساس یک لطیفه آمریکایی است که در آن ماجرای زیر رخ می دهد:

روزی یک تیرانداز ناشی تگزاسی با چشمان بسته، چند تیر به دیوار یک انبار شلیک می کند. سپس با گچ دور نقاطی که به هم نزدیکتر هستند را دایره می کشد و می گوید هدف من از ابتدا نقطه مرکزی این دایره بوده! ببینید همه گلوله هایم به هدف خورده! پس من بهترین شش لول بند تگزاس هستم.

راه حل مقابله:

باید از مغالطه گر بخواهید اطلاعاتی که نادیده می گیرد را مشخص کند و به او نشان دهید که در صورت در نظر گرفتن آن اطلاعات کنار گذاشته شده، استدلال او بی ارزش و نامعتبر است.

مثال هایی از این مغالطه:

الف) پیش بینی های نوستراداموس را شنیده ای؟ خیلی از گفته هایش درست است.

ب) طب سنتی عالیه! دخترخاله من که پوستش اگزما شد یک هفته جوشونده تخم اسطوخودوس خورد، خوب شد.

ج) یک تیم پزشکی در سوئد با مطالعه ۸۰۰ کودک مبتلا به سرطان خون نشان دادند که رابطه معنی داری بین سرطان خون کودکان و مجاورت خانه آنها با خطوط انتقال برق فشار قوی وجود دارد.

د) می دونستی در آیه ۹۹ سوره انعام به فتوسنتز اشاره شده؟ ۱۴۰۰ سال پیش می دونستند!

دلایل رد مثال ها:

الف) نوستراداموس هزاران پیش بینی کرده که به ندرت و سختی می توان چند تای آنها را با کمک تبصره، مربوط دانست. وقتی هزاران خط اراجیف نامربوط بنویسید احتمال دارد که طی صدها سال، از چند کلمه آن به صورت مبهمی بتوان چیزی یافت که به حوادث جاری مربوط باشد. مثلاً می شود امروز پیش بینی کرد که فردا در ایران ۳ زلزه می آید که یکی خطرناک است. روزانه بیش از ۱۰ زلزله در شبکه لرزه نگاری دانشگاه تهران ثبت می شود و همیشه هم ممکن است یکی از آنها زلزله ای جدی باشد.

ب) طب سنتی بایاس (خطا) های فراوانی دارد. هزاران سال با حضور طب سنتی، بیماری هایی مانند تیفوس، طاعون، سیاه سرفه، کزاز و … هزاران و شاید میلیون ها نفر را به کام مرگ می کشیدند که فقط در قرن اخیر و به کمک پزشکی نوین، همگی کنترل شده اند. همچنین دخترخاله گوینده ده ها عامل دیگر که می تواند سبب بهبود او شده باشد (نظیر تغییر تغذیه، شرایط پوست، شرایط آب و هوایی، تغییر محصولات آرایشی و بهداشتی و …) را نادیده می گیرد و اسطوخودوس را شاه کلید حل مشکلش می داند.

ج) در مورد تیم تحقیقاتی سوئدی بعدها مشخص شد که آنها فقط دنبال کودکان سرطانی گشته اند که خانه آنها نزدیک محل عبور سیم های انتقال برق فشار قوی بوده است و سایر موارد را نادیده گرفته اند. بر این اساس می توان ۱۰۰ کودک سرطانی یافت که پدر چپ دست دارند و یا ۳۰۰ بیمار سرطانی یافت که دختر همسایه شان لاک گل بهی می زند. اما در واقع فقط گشتن دنبال نمونه هاست و ارتباط معنی داری بین لاک گل بهی دختر همسایه یا چپ دست بودن پدر با بیماری سرطان وجود ندارد.

د) در این مورد مغالطه گر با تمرکز بر اصل الهی بودن کلام قرآن اصرار دارد که فهم ناقص خود از آیات قرآن را به معجزه ای علمی تبدیل کند. در چنین مواردی اگر از مغالطه گر بخواهید آیات بعد و قبل آیه مدنظر و محتوا و پیام کلی سوره را مطالعه کند، متوجه می شود که هیچ ارتباطی با معجزه ای که مدعی آن شده وجود ندارد. علاوه بر این، مفهوم معجزه چنین نیست که چیزی در جایی کشف شود و سپس به سختی، تلاش کنیم مصداقی مبهم از آن در قرآن بیابیم. در رد ادعای افرادی از این دست که با سطح پایین اطلاعات دینی و قرآنی اقدام به معجزه یابی در قرآن می کنند می توانید بیت زیر از حافظ را بخوانید:

به هواداری او ذره صفت رقص کنان               تا لب چشمه خورشید درخشان بروم

سپس به وی بگویید که حافظ در قرن هشتم هجری با این بیت به مفهوم فوتون و خاصیت ذره ای نور اشاره کرده است فلذا این بیت حافظ معجزه علمی دارد.

برچسب ها: ، ، ، ، ، ، ، ،

ارسال دیدگاه:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود.