مغالطه توسل به مرجع

در ادامه سلسله نوشته های آشنایی با مغالطه ها، پس از شناخت کلی انواع مغالطه به بررسی مثال هایی از برخی مغالطه های نامدار پرداختم و به عنوان اولین مورد، مغالطه بهترین شش لول بند تگزاس را معرفی نمودم. در این نوشته، مغالطه توسل به مرجع یا Appeal to Authority که با نام Argument from Authority نیز شناخته می شود را مطالعه خواهیم کرد.

توسل به مرجع

شرح و بیان مغلطه:

توسل به مرجع یکی از پرکاربردترین مغالطه های امروزی است که اگر از کاربران شبکه های مجازی باشید، به کرات با آن برخورد داشته اید. این مغالطه چنان در گوشت و پوست ما ریشه دوانده که گاه حتی تشخیص آن برای متخصصان نیز دشوار است. این مغالطه هنگامی صورت می گیرد که تلاش شود درست بودن ادعایی را با نقل قول کردن از شخصی (حقیقی / حقوقی) که در مورد موضوع آن ادعا دارای مرجعیت نیست، اثبات کنند. معمولاً نقل قول یا شاهدی از فرد یا گروهی شناخته شده ارائه می شود و به واسطه آن نتیجه می گیرند که گزاره مورد ادعا معتبر است.

راه حل مقابله:

باید از طرف گفتگو بخواهید ارتباط مرجع را با موضوع مورد بحث روشن کند. اگر ارتباطی وجود ندارد یا تخصص مرجع مرتبط نیست، استدلال او نادرست است. اما اگر مرجع او ارتباط دارد، حال باید خود استدلال بررسی شود. در صورتی می توان استدلال او را مردود دانست که مرجعی هم اندازه و هم تخصص با مرجع طرف گفتگو بیابید که نظری غیر از آن داشته باشد.

مثال هایی از این مغالطه:

الف) اگر حسین بن علی برای جنگ می رفت، خانواده را همراه خود نمی برد. (چارلز دیکنز)

پس امام حسین قصد جنگ نداشت.

ب) در جوامع دیکتاتوری اگر رای گیری تاثیری داشت، اجازه رای گیری نمی دادند. (مارک تواین)

پس رای دادن اشتباه است.

ج) کریس رونالدو از شامپوی کلیر استفاده می کند.

پس شامپوی کلیر عالی است.

د) برتراند راسل پیپ می کشید.

پس دود پیپ کم ضررترین دود است.

ه) کمپانی اپل به کارمندان زن خود هزینه می دهد تا تخمک هایشان را برای باروری در ده سال بعد فریز کرده و اکنون حامله نشوند.

پس فریز کردن تخمک و عقب انداختن زمان حاملگی، کار صحیحی است.

دلایل رد مثال ها:

بدیهی است چارلز دیکنز کارشناس مسائل تاریخ ادیان نیست. مارک تواین سیاستمدار نبوده و کریس رونالدو نیز فوتبالیست است نه متخصص پوست و مو! راسل فیلسوف بوده نه متخصص ریه و تنفس و البته کمپانی اپل، تولید کننده لوازم دیجیتال است و انستیتوی تحقیقاتی پیرامون بیماری های زنان و زایمان نیست.

اما دقت کنید که توسل به مرجع همیشه مغالطه نیست. ممکن است مرجعی که به آن استناد می شود ارتباط کاملاً نزدیکی با موضوع داشته باشد. مثلاً اگر استیون هاکینگ در مورد فیزیک و یا پروفسور سمیعی در مورد بیماری مغزی و یا باخ در مورد موسیقی نظری داده باشد، مرجع تا حد زیادی قابل استناد است.

مثال:

– پروفسور A نظریه ریسمان را تایید شده و کامل می داند.

+ پروفسور A کیست و چه تخصصی دارد؟

– پروفسور A استاد فیزیک و عضو دپارتمان فیزیک دانشگاه هاروارد است.

+ اما دکتر B از انستیتو تحقیقات فیزیک دانشگاه MIT نظریه ریسمان را ابطال پذیر و در نتیجه برخی قسمت های آن را غیر قابل بررسی می داند.

در چنین مواردی نمی توان فقط به نظر پروفسور A یا B استناد کرد.

برچسب ها: ، ، ، ، ، ، ، ،

2 دیدگاه On مغالطه توسل به مرجع

ارسال دیدگاه:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود.